Jak Brexit wpłynie na polskie rolnictwo?

 Kategorie: Ogólne

Jaki będzie wpływ Brexitu na polską, europejską, a tym samym globalną gospodarkę i sytuację w rolnictwie, trudno przewidzieć. Może pojawić się jednak sporo nieprzewidzianych aspektów. Wielka Brytania jest drugim po Niemczech rynkiem eksportowym dla polskiej żywności. Na tamtejszy rynek trafia m.in. czekolada, mięso drobiowe, mięso wołowe i przetwory mięsne, a także produkty mleczarskie, chleb, pieczywo, ciastka i warzywa. w 2018 r. na rynek brytyjski trafiła polska żywność o wartości 2,7 mld euro. W latach 2015-2018 wartość eksportu zwiększyła się o 32%. We wskazanym okresie szczególnie szybko rosła sprzedaż przetworów mięsnych i kiełbas (+36%), czekolady (+139%), pieczywa cukierniczego (+93%) i warzyw (+64%).

Unia musi załatać dziurę po Brexicie. W przypadku wieloletniego budżetu Unii Europejskiej, cięcia w wydatkach ograniczają się do dwóch jego części – spójności i rolnictwa. Z oficjalnych wypowiedzi przedstawicieli Komisji Europejskiej wynika, że cięcie w polityce spójności ma wynieść 7 proc., natomiast w rolnictwie około 5 proc.Długoterminowy budżet na lata 2021-2027 będzie pierwszym dla Unii Europejskiej po wyjściu Wielkiej Brytanii, a więc zmniejszonej do 27 państw.

Dla oceny skutków Brexitu w sektorze rolno-spożywczym istotne będą zasady przyszłej wymiany handlowej. Pełne skutki Brexitu dla polskiego rolnictwa będzie można oszacować dopiero po ustaleniach, na jakich zasadach Wielka Brytania wyjdzie z UE i jak będą wyglądały przyszłe relacje pomiędzy tym krajem a  Unią Europejską. Jeżeli powstaną dwa odrębne rynki z granicami celnymi, to na pewno będzie negatywnie oddziaływać na bilans handlowy tych artykułów.

Polskie rolno-spożywcze produkty są największą grupą eksportowanych towarów. Zmiana wartości euro i umocnienie dolara, a także osłabienie funta szterlinga wpłynie na dochody z tytułu handlu zagranicznego. Deprecjacja złotówki w stosunku do dolara i euro może cieszyć eksporterów, jednak gdyby spojrzeć na to z drugiej strony, wartość eksportu polskich produktów rolno-spożywczych na rynek brytyjski oscyluje w granicach 1,5 mld euro rocznie, więc słabszy funt nie napawa optymizmem.

Warto pamiętać, że tylko w przypadku drobiu Wielka Brytania rocznie kupuje z Polski towary o wartości ponad 300 mln euro, przy łącznych brytyjskich zakupach drobiu w Unii Europejskiej na poziomie 1,3 mld euro.

Brexit może odczuć europejski sektor mleczarski. Następstwa rozstania Wielkiej Brytanii z Unią Europejską odczuje 300 tys. pracowników mleczarstwa we wszystkich krajach Unii Europejskiej. Problem może dotknąć także gospodarstw mlecznych. Według wielu ekspertów, może on okazać się poważniejszy niż problem rosyjskiego embargo. W ciągu ostatniej dekady Wielka Brytania z eksportera stała się importerem produktów mleczarskich, co oznacza, że z powodu Brexitu tysiące ton unijnego surowca będzie musiało znaleźć nowe rynki zbytu. Najważniejszymi eksporterami na rynek brytyjski są obecnie Irlandia i Francja. Warto również zauważyć, że aż 91% brytyjskich produktów mlecznych trafia na unijny rynek. Eksperci są zdania, że wyjście Wielkiej Brytanii ze UE zakłóci łańcuch dostaw, spowoduje wzrost cen. Cłem obciążeni zostaną konsumenci, importerzy i eksporterzy produktów mlecznych.

Minister rolnictwa Jan Krzysztof Ardanowski uważa, że Komisja Europejska powinna wdrożyć mechanizmy osłon finansowych, które ułatwiłyby przetrwane pierwszego okresu załamania się sprzedaży do Wielkiej Brytanii. Jednak nawet w sytuacji stworzenia takiego mechanizmu, można spodziewać się spadku cen na rynku europejskim, będącego konsekwencją nadmiernej podaży w stosunku do popytu. Najbardziej poszkodowani będą prawdopodobnie producenci mleka, którzy będą musieli stawić czoła ograniczeniu skupu mleka.

Brexit odbije się nie tylko na handlu z Wielką Brytanią, ale także na całej unijnej branży produkcji żywności. Część towarów, które po wprowadzeniu ceł nie trafią do Wielkiej Brytanii, eksporterzy będą musieli ulokować na innych rynkach państw członkowskich. To z kolei obniży ceny we Wspólnocie, obciążając nie tylko przemysł spożywczy, ale również rolnictwo.

Trzeba również zauważyć, że bez brytyjskiego wkładu uszczuplony zostanie budżet unijny, więc środki na wsparcie rolnictwa będą mniejsze. Wielka Brytania jest także płatnikiem netto do budżetu UE – prawie 10 proc. składek pochodziło właśnie z Wielkiej Brytanii. UK jest trzecim co do wielkości płatnikiem netto składek do budżetu unijnego. Po wyjściu ze Wspólnoty, Wyspy przestaną płacić. Według ekspertów mogłoby to skutkować obniżeniem puli środków, która trafia do Polski o 9 mld zł rocznie. Utrzymanie handlu krajów UE z Wielką Brytanią na dotychczasowym poziomie byłoby bardzo kosztowne. Szacuje się, że brytyjscy importerzy musieliby zapłacić przeszło 2 mld USD na cła importowe z UE na produkty mleczarskie.

Członkowie Copa i Cogeca obawiają się potencjalnych skutków handlowych i budżetowych Brexitu dla europejskich rolników i ich spółdzielni, by nie spadły na nich koszty zmian.   Oczekują, że rząd Zjednoczonego Królestwa dotrzyma swoich zobowiązań w ramach aktualnego budżetu Unii Europejskiej i programów, które przyjął i które wykraczają poza 2020 r. Należy więc znaleźć sposób na utrzymanie aktualnego budżetu wspólnej polityki rolnej i unikać zakłóceń handlu produktami rolnymi – w przeciwnym razie rolnicy i ich spółdzielnie będą musieli ponieść podwójne koszty Brexitu – zarówno handlowy jak i budżetowy, co z kolei wpłynęłoby negatywnie na całość unijnej gospodarki, wzrost gospodarczy i zatrudnienie.

Konsumenci, którzy do tej pory cieszyli się szerokim wyborem wysokiej jakości produktów z UE również odczują skutki tego postanowienia. Wielka Brytania jest importerem netto produktów rolno-spożywczych o wartości 57 mld euro. Równocześnie, 60 proc. eksportu produktów rolno-spożywczych ze Zjednoczonego Królestwa (wołowina, jagnięcina, drób, produkty mleczne, zboża) wartego 11 mld funtów trafia do UE.

Najnowsze wpisy

Zostaw komentarz

Napisz do nas!

Jeśli chcesz nam coś powiedzieć zostaw nam wiadomość. Odpiszemy!

Nieczytelne? Zmień tekst. captcha txt

Zacznij pisać i wciśnij ENTER by wyszukać